O Ribeiro en Celanova

5 DE ABRIL. A CELANOVA DE CURROS E CELSO EMILIO.

O martes 5 de abril o Dpto de Lingua Galega e Literatura organizou unha ruta literaria cos alumn@s de 3º de ESO e 4º PDC. Os protagonistas literarios da mesma foron os poetas celanoveses Curros Enríquez e Celso Emilio Ferreiro. Ás dez da mañá visitamos a Fundación Curros Enríquez, onde Paula Conde nos explicaba as orixes da casa e da Fundación, ao tempo que nos ilustraba sobre a vida e obra do poeta do Rexurdimento. Alí lemos o primeiro poema escrito polo celanovés, Cántiga.

A continuación paseamos polas rúas da vila, ata a Taberna do Galo, onde lemos un fragmento do relato homónimo celsoemiliano. Continuando coa ruta, fomos ata o Mosteiro de San Rosendo, onde os estudantes leron dous poemas: A igrexa fría, de Curros, exemplo da súa voz poética anticlerical, e mais Maio, 1972, de Celso Emilio, representativo do seu lirismo de denuncia contra a guerra civil. Dentro do mosteiro, na bilioteca do IES, lemos emocionados Longa noite de pedra.

Logo da visita pola igrexa, claustros e capela de S. Miguel e tras o xantar, visitamos Vilanova dos Infantes, onde o párroco nos amosou a imaxe da Virxe do Cristal, ao tempo que nos recitaba, era unha pedra pedriña… Día, en fin, de poesía en Celanova, esa Terra de Poetas…

Escribindo como máquinas

Os alumnos de 2º de Bacharelato experimentaron coa escritura automática surrealista. Velaquí os resultados:

2º BAC A

Non ten nada que ver
chorar, chover e, como sempre, volver
a esa terra que quero ver.
De noite e de día
imos facer caligrafía.
Campos de versos sen sentido
con corazóns desterrados
e a miña alma sen capitán
igual que o meu barco pirata no mar.
Cando vexo o sol saír e o mar brillar
as esperanzas regresan
e cada vez parece que estamos máis preto;
pero logo volves marchar
e eu quedo en soidade
pero sei que me queres.




2º BAC B


Quixera ser unha nena
pequena coma unha boneca,
grande como a ignorancia
e pequena coma un gato.
¡Como os gatos pegan tanto!
Andan con botas de ouro.
Teño ganas de mexar
porque a cabeza non para.
¡Non para!
Vendemos imaxinación
e cos cartos mercamos mazás.
Caio, abaixo. Escuro. Topo co chan.
¡Pum! E matei o can
debaixo do curral.


2º BAC C


Boca de piñón, bícame con frenesí.
Mira os meus beizos gordos e carnosos
e a miña mirada
reflicte a miña namorada
cos seus ollos azuis
e o seu cabelo loiro
que poucas veces lava
para cheirar ben.
Unha flor no campo
con pétalos de cores.

Eureka!!!!

A selección que sobre poemas de Miguel Hernández aportara Macario hai un par de días quedaba coxa. El prefería sobre todos este tema, que non atopáramos para facelo sonar no Tobo. Ás veces hai que insistir. Hoxe por fin, aínda que cun sonido algo deficiente aquí está, para encollernos un chisco a alma.
Para iso tamén é a poesía.
Boa semana.



Las desiertas abarcas

Por el cinco de enero,
cada enero ponía
mi calzado cabrero
a la ventana fría.


Y encontraba los días
que derriban las puertas,
mis abarcas vacías,
mis abarcas desiertas.


Nunca tuve zapatos,
ni trajes, ni palabras:
siempre tuve regatos,
siempre penas y cabras.


Me vistió la pobreza,
me lamió el cuerpo el río
y del pie a la cabeza
pasto fui del rocío.


Por el cinco de enero,
para el seis, yo quería
que fuera el mundo entero
una juguetería.


Y al andar la alborada
removiendo las huertas,
mis abarcas sin nada,
mis abarcas desiertas.


Ningún rey coronado
tuvo pie, tuvo gana
para ver el calzado
de mi pobre ventana.


Toda gente de trono,
toda gente de botas
se rió con encono
de mis abarcas rotas.


Rabié de llanto, hasta
cubrir de sal mi piel,
por un mundo de pasta
y unos hombres de miel.


Por el cinco de enero
de la majada mía
mi calzado cabrero
a la escarcha salía.


Y hacia el seis, mis miradas
hallaban en sus puertas
mis abarcas heladas,
mis abarcas desiertas.

Poemas sueltos IV. Poesías completas.
Madrid: Aguilar, 1979, pp. 517-518.

E, novamente, un traballo que nos axuda a entender o poema. Grazas aos que, antes que nos, pasearon a senda da lectura:

http://comunidadescolar.educacion.es/documentos/hernandez/hernandez5f.html

Vento do pobo

O sábado pasado cumpríanse os 100 anos do nacemento de Miguel Hernández, poeta. Alguén que se redimiu dun futuro seguramente cheo de fame e fatigas grazas ao seu amor apaixonado pola palabra.
Namorado, poeta, soldado, sufrinte, a súa poesía clara, luminosa, sinxela e fundamental quédanos máis aló do seu pasamento por causa da tuberculose no cárcere onde fora condeado polo franquismo despois da guerra.




Retrato de Miguel Hernández por Buero Vallejo


Isto dicía Neruda de Miguel: Pocos poetas tan generosos y luminosos como el muchachón de Orihuela cuya estatua se levantará algún día entre los azahares de su dormida tierra. No tenía Miguel la luz cenital del Sur como los poetas rectilíneos de Andalucía sino una luz de tierra, de mañana pedregosa, luz espesa de panal despertando. Con esta materia dura como el oro, viva como la sangre, trazó su poesía duradera. ¡Y éste fue el hombre que aquel momento de España desterró a la sombra! ¡Nos toca ahora y siempre sacarlo de su cárcel mortal, iluminarlo con su valentía y su martirio, enseñarlo como ejemplo de corazón purísimo! ¡Darle la luz! ¡Dársela a golpes de recuerdo, a paletadas de claridad que lo revelen, arcángel de una gloria terrestre que cayó en la noche armado con la espada de la luz!

Así vía Hernández aos poetas:
Los poetas somos viento del pueblo: nacemos para pasar soplados a través de sus poros y conducir sus ojos y sus sentimientos hacia las cumbres más hermosas.
Estas palabras tan fermosas dirixiullas a outro formidable poeta, Vicente Aleixandre, logo premio Nobel de Literatura, no prólogo do libro Viento del pueblo.

Se queres ler a dedicatoria completa, preme aquí:
http://comunidadescolar.educacion.es/documentos/hernandez/hernandez2.html


Aquí tedes contada a súa biografía por alumnos e alumnas de Secundaria:






Un orgullo de bibliotecaria: as lecturas que deron alimento literario ao poeta comezaron na Biblioteca Pública da súa Orihuela natal.

E para que tamén gocen os oídos da mellor maneira de escoitar poesía, unha selección do que cantou Joan Manuel Serrat sobre os escritos de Hernández:







(Co agradecemento de Ribeiriño a Macario polo asesoramento musical)

Cinco motivos para ler poesía.

Por se había dúbidas.
Grazas aos compañeiros e compañeiras do CEIP A Doblada de Vigo por facer este precioso documento.

Malos tempos para a lírica...

... para a lírica, para a épica, para a égloga... (a enumeración non é miña); aínda que o panorama en xeral, de cerca ou visto con prismáticos, augura unha auxe incríble da traxicomedia: rir e chorar, ou rir para non chorar.
Refuxiémonos na poesía, que nos acubille da que está caendo. As musas están aí, sempre, aínda que anden ultimamente de caspa caída.
O 21 de marzo, equinoccio de primavera no noso hemisferio boreal, é o Día internacional da poesía. Bobadas: todos os días sae a poesía ao noso encontro, basta con que saibamos recoñecela.
Agroman as flores todas, chían coquetamente os paxaros, o sol agarímanos os ósos, e a fin da avaliación está aí, coa sua incitante promesa de vacacións. Xúntate a nós, e celebremos xuntos un placer dos que aínda son de balde.

E para abrir boca, outro guiño á nostalxia, de cando tiñamos a vosa idade e comezabamos a saber que a poesía é unha arma cargada de futuro:
http://tinyurl.com/b3sxph[Open in new window]